قرارداد تحقیق و توسعه
اشتراک گذاری

قرارداد تحقیق و توسعه

قرارداد تحقیق و توسعه از جمله قراردادهایی است که امروزه مورد توجه شرکت‌ها و کسب و کارهای بسیاری قرار گرفته است. با پیشرفت تکنولوژی لزوم استقرار واحد تحقیق و توسعه در شرکت‌ها و به تبع آن یک قرارداد که فی مابین کارفرمایان و واحد مجری تحقیق و توسعه منعقد گردد بیشتر احساس شده است. لذا در اینجا لازم دانستیم که به ماهیت و اجزای تشکیل دهنده آن بیشتر بپردازیم.

قرارداد تحقیق و توسعه چیست؟

با پیشرفت علم و به تبع آن اختراعات و ابداعات حوزه فناوری کم کم کسب و کارها در جهت بهبود کارایی خود به فکر استفاده از این منبع ارزشمند عرصه تکنولوژی افتادند. در واقع دانشمندان و فناورهای حوزه های مختلف با پیدا کردن روش های موثر به بهبود کارآیی و نهایتاً افزایش درآمد شرکت‌ها کمک کردند و این امر خود ارتقای سطح رفاه انسانی را در پی داشت.

با هر رویداد تازه‌ای در جهان خلاء‌های آن عرصه در تمام زمینه ها من جمله دنیای حقوق خودنمایی می کند. به محض احساس نیاز به خدمات مجریان تحقیق و توسعه ابعاد حقوقی این مسأله هم پدیدار می‌شوند که از آن جمله می‌توان به قرارداد تحقیق و توسعه و روابط کارفرمایان و مجریان اشاره نمود.

قرارداد تحقیق و توسعه چارچوبی حقوقی است که در آن به دقت روابط فی‌مابین کارفرما و مجریان واحد تحقیق و توسعه مشخص و تبیین می‌گردد.

در ادامه به توضیحات بیشتر در مورد بخش های مختلف این قرارداد خواهیم پرداخت.

یک قرارداد تحقیق و توسعه از چه بخش‌هایی تشکیل می‌شود؟

در ابتدای قرارداد تحقیق و توسعه مانند هر قرارداد دیگری به طرفین قرارداد می‌پردازیم. طرفین قرارداد در اینجا این افراد را تشکیل می‌دهند:

1-    کارفرما: کارفرما در واقع همان موسسه و یا شرکتی است که در جهت بهبود عملکرد خود و ارتقاء توان رقابتی خویش مایل به ایجاد و همکاری با واحدی است که بتواند در عرصه فعالیت واحد ایشان به روزترین و کارآمدترین تحقیقات و ابداعات جدید را به صورتی که همسو با توان و پتانسیل این واحد باشد ارائه نماید.

2-    مجری: مجری یا همان واحد تحقیق و توسعه، نهادی است که در زمینه فعالیت کارفرما از دانش و مهارت کافی برخوردار بوده و می‌تواند دانش و تکنولوژی روز را برای کارفرما و شرکت ایشان، در جهت اهداف پروژه ها به ارمغان آورد. در واقع واحد تحقیق و توسعه پتانسیل‌های موجود را شناسایی کرده، آنها را تا حد امکان با علم و دانش به‌روز هماهنگ کرده و در نهایت خروجی این واحد، ارائه بهترین روش و کاربردهای جدید برای وضعیت موجود خواهد بود.

موضوع قرارداد تحقیق و توسعه:

در قسمت موضوع قرارداد لازم است مراحل مختلف فعالیت واحد تحقیق و توسعه به تفکیک مشخص شود. به طور مثال فازهای مختلف عملیات به دقت بیان شود و در پایان هر بخش انتظاراتی که از واحد تحقیق و توسعه خواهیم داشت را بیان نماییم همچنین مجری موظف است پس از پایان هر فاز، شرح مدونی از فعالیت‌های انجام گرفته را به کارفرما ارائه نماید.

مبلغ قرارداد تحقیق و توسعه:

مبلغ قرارداد در هر قراردادی از جمله تحقیق و توسعه در واقع میزان پرداختی خواهد بود که کارفرما در ازای عملکرد مجری متحمل می‌شود و در واقع تابعی از توافقات خود طرفین خواهد بود اما نکته قابل توجهی که لازم است در این قسمت قرارداد به آن توجه شود مبحث زمان و چگونگی پرداخت‌ها خواهد بود. این پروسه می تواند در قالب پرداخت حقوق ماهیانه و در جریان یک قرارداد استخدامی صورت پذیرد و یا در قالب یک پروژه و مبلغ ثابت باشد. مساله حائز اهمیت در روش اخیر مراحل پرداخت خواهد بود که بهتر است پس از پایان هر فاز عملکرد و متناسب با حجم فعالیت مجری باشد.

تعهدات طرفین:

در قرارداد تحقیق و توسعه هم مانند هر قرارداد دیگری برای طرفین آن، مجموعه‌ای از حقوق و تعهدات در نظر می‌گیریم. از این میان می‌توان به موارد زیر به صورت فهرست وار اشاره نمود:

1-    نظم طرفین در انجام وظایف مقرره در قرارداد

2-    الزام رعایت دستورالعمل‌های کارفرما برای واحد مجری

3-    الزام کارفرما به ایجاد شرایط کاری مناسب

4-    پاسخگو بودن واحد مجری و شرح اعمال صورت گرفته طی جلسات منظم به کارفرما

وضعیت دارایی‌های مالکیت فکری در قرارداد تحقیق و توسعه:

مجریان واحد تحقیق و توسعه قبل از ورود به قرارداد، از دانش و فناوری‌هایی برخوردار هستند. در حین فعالیت برای کارفرما ممکن است آنها به اطلاعات و تکنولوژی‌هایی دست یابند که خود منجر به کشف مسائل جدید و چه بسا ثبت اختراعات تازه گردد. پس از پایان قرارداد و اتمام همکاری ممکن است مجری با استفاده از دانش ذهنی‌ای که در حین فعالیت برای پروژه کارفرما به دست آورده است به تکنولوژی‌های جدید و اختراعات تازه‌ای دست یابد.

مالکیت فکری دانش‌های ایجاد شده در هر مرحله از همکاری از آن کیست؟

جواب این سوال بستگی دارد به این نکته‌ی مهم که ما این سوال را از جانب کدام یک از طرفین قرارداد مطرح می‌کنیم؟ اگر دغدغه‌های ذهنی یک فناور را داشته باشیم قطعا می‌بایست مالکیت فناوری‌های پیش از ورود به قرارداد را برای خود ذکر کنیم در غیر اینصورت ممکن است حاصل سالها تلاش و مطالعه‌ی خود را ناخواسته به کارفرما و پروژه در حال انجام وی واگذار کنیم.

در مورد دستاوردهای ایجاد شده در ضمن قرارداد، اصل بر این است که چون کارفرما هزینه آن را پرداخت می‌کند مالکیت این داده‌ها برای اوست. پس در این مواقع سکوت هم به نفع کارفرما خواهد بود. اگر شما مجری واحد تحقیق و توسعه هستید و می‌خواهید سهمی از این دستاوردها داشته باشید حتما باید آن را در ضمن قرارداد ذکر کنید.

اگر شما یک کارفرما هستید و از این موضوع نگرانید که با پایان یافتن قرارداد تحقیق و توسعه ممکن است مجری، از علم و دانشی که شما در حین قرارداد هزینه‌ی آن را متحمل شده‌اید در جهت پیشرفت‌ها و پروژه‌های بعدی خود بهره ببرد نیاز است حتما: اولاً: مالکیت این دستاوردها را برای خود قرار دهید؛ ثانیاً: تمام ثبت اختراعاتی را که تا دو سال بعد از خاتمه همکاری و در زمینه مرتبط با دانش موضوع فعالیت شما از جانب مجری صورت می‌گیرد را برای خود قرار دهید؛ ثالثاً: با یک شرط عدم رقابت استاندارد مجری را از فعالیت در مجموعه‌های رقیب خود تا مدت معینی منع کنید.

 

 

 

نظر یا پرسش خود را مطرح نمایید
نظر شما با موفقیت ثبت شد و پس از تایید نمایش داده خواهد شد
نظرات